جلفا شهری مرزی بین کشورهای ایران ارمنستان و آذربایجان است. این شهر  جاذبه های گردشگری فرهنگی و طبیعی بسیاری دارد و به عنوان شهر کلیساهای تاریخی شناخته شده است. علاوه بر این جاذبه های طبیعی، فرهنگی و تاریخی گردشگران بسیاری برای خرید در بازارهای مرزی به جلفا سفر می کنند. آب و هوای جلفا نیمه‌خشک و نیمه سرد است و در فصل تابستان، این شهر بسیار گرم بوده و در فصل زمستان  به علت قرار گیری این شهر در مجاورت کوه کیامگی و کوه‌های بسیار بلند دیگر، دمای هوا بسیار سرد است. در مطلب پیش رو سعی داریم مهم ترین جاذبه های تاریخی و طبیعی این شهر مرزی را به شما معرفی کنیم پس با ما همراه باشید.

رودخانه ارس

 شاید بتوان گفت رودخانه ارس مهمترین جاذبه طبیعی جلفا است که در طول سفرتان به این شهر باید از آن دیدن کنید. سرچشمه این رودخانه در ارتفاعات هزار برکه در جنوب ارزروم در کشور ترکیه قرار دارد و این رودخانه از نزدیکی دوالو تا قره دونی که در مرز ایران جریان امتداد دارد. طول رودخانه ارس حدود به ۱۰۷۲ کیلومتر است و جریان آن از غرب به شرق و از استان‌های اردبیل، آذربایجان‌غربی و آذربایجان شرقی می‌گذرد. سد ارس نیز روی این رودخانه در مرز ایران و جمهوری آذربایجان در ۴۰ کیلومتری شهر جلفا بنا شده است.

حمام جلفا

این حمام تاریخی نیز از جاذبه های گردشگری جلفا است و به دلیل دارا بودن اصول و هنجارهای معماری ایران از آثار تاریخی بسیار با ارزش این منطقه محسوب می شود. طبق نظر بسیاری از متخصصین سبک معماری این حمام تاریخی به حکومت قاجار باز مرتبط است و  قدمتی حدود ۱۰۰ سال دارد. حمام تاریخی جلفا در جاده تبریز به جلفا در منطقه ای که کاروان ‌ها باید برای گذر از رودخانه ارس در آن توقف می‌ کردند، احداث شده و بیشتر تاجران، بازرگانان، کارکنان و کارگران گمرک، نظامیان و مردم شهر از آن استفاده می‌ کردند. لازم به ذکر است که این بنای تاریخی ارزشمند در سال ۱۳۸۷ ثبت ملی شده است.

آدرس: آذربایجان شرقی، جلفا، بین تأسیسات راه ایران و گمرک جلفا

آبشار ماهاران

آبشار ماهاران در کنار رودخانه ارس و در منطقه حفاظت شده ی کیامکی واقع شده است. ارتفاع این آبشار زیبا بیش از ۱۵ متر است و هر ساله گردشگران علاقه مند به طبیعت را به این منطقه می کشاند. در میان این آبشار، چشمه ‌های کوچک و بزرگی وجود دارند که سمت دره سرازیر هستند، وجود این چشمه‌‌ ها موجب رویش و حاصلخیزی درختان و گل‌‌های پراکنده این منطقه شده است.

آدرس: آذربایجان شرقی، جلفا، کناره رود ارس، منطقه حفاظت شده کیامکی

بازارچه مرزی جلفا

وجود بازارچه های مرزی متنوع در جلفا یکی از دلایل مهم سفر افراد به شهر جلفا است. آغاز فعالیت بازارچه مرزی جلفا در سال ۱۳۷۳ بوده و این بازارچه هم اکنون یکی از پر رونق ترین و پویاترین و پر رفت و آمدترین جاذبه های جلفا به شمار می رود.

آدرس: آذربایجان شرقی، جلفا، خیابان گمرک، بازار مشترک مرزی

روستای دوزال

 روستا دوزال در کنار مرز مشترک با کشور ارمنستان در بخش سیه رود شهر جلفا واقع شده است. در ایم روستای زیبا امامزاده های بسیاری وجود دارد و به گفته بسیاری قدمت روستای دوزال به دوره سلجوقیان بازمی گردد. همچنین در این منطقه برجی به نام دوزال قرار دارد که به قدمتش دوره ایلخانان باز می گردد.

پارک ملی کمتال

 این پارک  هفت هزار هکتار مساحت دارد و در شمال استان آذربایجان شرقی در مرز  با جمهوری ارمنستان واقع شده است. پارک ملی کمتال بخشی پناهگاه حیات وحش کیامکی محسوب میشود. اداره محیط زیست استان آذربایجان شرقی در حال حاضر این پارک را یکی از مناطق حفاظت شده به حساب می آورد.

آدرس: آذربایجان شرقی، جلفا، سیه رود

کلیسای سن استپانوس

کلیسای سنت استپانوس مهمترین جاذبه فرهنگی و تاریخی جلفا است که در قرن نهم میلادی بنا شده است. با استناد با اسناد تاریخی این کلیسا دومین کلیسای دارای اهمیت ارامنه در ایران است. متاسفانه این کلیسا بر اثر زلزله ای شدید  آسیب جدی دید اما در دوران صفویه مرمت و بازسازی شد.  کلیسای سنت استپانوس در دل طبیعت  کوه های منطقه و بین منطقه مرزی جلفا و جمهوری آذربایجان و در کناره رودخانه ارس بنا شده است.

آدرس: آذربایجان شرقی، ۱۷ کیلومتری غرب جلفا

کلیسای چوپان

 کلیسای چوپان، بنایی تاریخی واقع در غرب شهر مرزی جلفا است و در کنار رودخانه ارس و در میان کوه های رسوبی سرخ رنگ قرار دارد. این کلیسا عبادتگاهی برای چوپانان ارمنی ساکن در روستاهای اطراف این منطقه است و به دلیل آنکه قشره متوسط منطقه از آن استفاده می کرده ساختمانی بسیار ساده و بی آلایش دارد.

آدرس: آذربایجان شرقی، جلفا، ۵ کیلومتری جاده جلفا، سد ارس، بعد از کاروانسرای خواجه نظر

مجموعه کردشت

در این منطقه میتوانید از زیباترین نمونه های معماری ایرانی و جاذبه های تاریخی استان آذربایجان شرقی بازدید کنید. از مهمترین بناهای این منطقه میتوان حمام بزرگ، حمام کوچک، مسجد غریب، دیوانخانه، یخچال، قلعه منسوب به عباس میرزا و ساخلو را نام برد.

آدرس: آذربایجان شرقی، جلفا، ۷۰ کیلومتری جلفا، روستای کردشت

کاروانسرای خواجه نظر

این کاروانسرا نیز در زمان حکومت شاه عباس صفوی بنا شده است. نام این کاروانسرا از یکی از ارامنه معروف و معتبر  جلفا به نام خواجه نظر گرفته شده است. خواجه نظر نزد شاه عباس جایگاه و اعتبار بسیاری داشت و به همین خاطر شاه عباس او را به عنوان کلانتر ارامنه انتخاب کرد و به افتخار او در جلفا دو کاروانسرای بزرگ که در دو طرف رودخانه ارس قرار داشتند احداث نمود.

 آدرس: آذربایجان شرقی، جلفا، کرانه جنوبی رودخانه ارس در نوار مرزی ایران و آذربایجان، کنار پل ضیا الملک

روستای اشتبین

روستایی پلکانی اشتبین نیز از جاذبه های گردشگری جلفاست. این روستا در حاشیه سواحل رودخانه ارس و در میان کوه‌های بلند و طبیعت زیبا و چشمنوازی واقع شده است

آدرس: آذربایجان شرقی، جلفا٬ جاده نودرز – کردشت، روستای اشتبین

پل ضیاء الملک

در ۶ کیلومتری غرب شهر جلفا و در کنار پاسگاه مرزی عبارسی واقع شده است. این پل پیش از میلاد مسیح و در دوران تمدن اورارتو بنا شده و بعدها فردی به نام ضیاء الملک نخجوانی آن را مرمت کرده است. پل ضیا الملک به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.