آفریقایی-ایرانیان , (Afro- Iranian) ایرانیانی هستند که نژاد اصلی‌شان آفریقایی است. ایرانیان آفریقایی تبار در جنوبی‌ترین نقاط ایران، در مجاورت خلیج‌فارس و در استان‌های سیستان و بلوچستان، هرمزگان، خوزستان و شهرهای بند عباس و آبادان زندگی می‌کنند.
از دوران باستان تا سال 1600، سیاهان در ایران حضور داشته‌اند. در سده‌های ابتدایی ورود اسلام به ایران، برده‌های سیاه برای کار در مزارع نیشکر به خوزستان، از کشورهای کنیا و تانزانیا وارد ایران شدند. از آنها همچنین به عنوان سرباز، برای حفاظت و حمایت از بزرگ زاده‌های ایرانی استفاده می‌شده است.

برخی از این سیاه پوستان در کودکی اخته می‌شدند و آن‌هایی که زنده می‌ماندند به عنوان خواجه در دربارها و خانه‌های اعیان و بزرگان، به کار گرفته می‌شدند. به طور مثال در سال 1600، در دربار صفوی تعداد زیادی از این خواجگان وجود داشت. البته در میان آنها افرادی نیز پیشرفت کرده و به مقامات بالای می‌رسیدند؛ مانند سلطان یعقوب که در سال 1717 به حکمران بندرعباس بود.

در اواسط  سال 1800، تعداد بسیار زیادی از این بردگان به ایران آورده شدند. در سال 1828، ایران معاهدة ترکمانچای را امضا و ارمنستان و گرجستان را واگذار کرد، در نتیجه از آن پس واردات برده‌های مسیحی از این دو کشور صورت نمی‌گرفت و به دلیل کم شدن نیروی کار انسانی، برده‌های سیاه بیشتری از آفریقا وارد ایران شدند.

اکثر این برده‌های سیاه پوست از شرق آفریقا و کشورهای سودان، اتیوپی و تانزانیا می‌آمدند. برده‌ها به دسته‌های بامباسی ها یا زنگی‌ها از زنگبار و مناطق اطراف آن (دریاچه نیاسا)، نوبی ها از سودان و هابشی ها از اتیوپی تقسیم می‌شدند. این برده‌ها ابتدا وارد شهر شیراز شده و سپس به فروش. طبق اسناد تاریخی در سال 1847 و در طول یک سال 3488 برده به ایران وارد شدند.

برده‌های آفریقایی علاوه بر جنوب ایران، در تهران نیز به کار گرفته می‌شدند، به‌طور مثال در سال 1868، 12 درصد کل جمعیت آنها در تهران حضور داشته و مردها به عنوان غلام و زن‌ها به عنوان کنیز در خانه‌ها خدمتکار بودند. اما تعداد این سیاهپوستان در شهرهای شیراز و بندرعباس بسیار بیشتر بود. حتی برخی از محله‌ها در بندرعباس، به نام آن‌ها نام گذاری می‌شده است؛ مانند منبر سیاهان، زنگار آباد، ده زنگیان.
در سال 1821، تجارت برده‌داری در ایران ملغی و فعالیت‌های ضد برده‌داری در ایران آغاز شد. با افزایش این نوع فعالیت‌ها، بعضی از این برده‌ها نیز طغیان و فرار کردند. در ابتدای قرن بیستم، آن‌ها جوامع کوچکی در جزایر جنوب کشور ایجاد کردند که تا امروز نیز پا برجاست.
نوادگان این آفریقایی-ایرانی ها امروزه در شهرهای جنوبی ایران زندگی می‌کنند. آنها به گویش‌های بومی ایرانی تکلم می‌کنند اما آداب و رسوم باستانی‌شان را حفظ کرده‌اند که در موسیقی و نیایش‌های «شمنی» آن‌ها به نام زارخوانی وجود دارد است.